2026-2027 kozmetik yasaklı madde takvimi: AB CMR listesi, D5 ve Türkiye taslağı

AB 15 yeni CMR maddesini 1 Mayıs 2026 itibarıyla yasakladı, 2027 için üç tarih daha var. Türkiye için anılan D5 tarihi ise basına yansıyan bir taslağa dayanıyor.

AB'de 2026/78 sayılı Tüzük, 1 Mayıs 2026'dan itibaren 15 yeni CMR maddesini kozmetikte yasakladı; 2027'de 1 Ocak, 1 Şubat ve 6 Haziran tarihli üç eşik daha geliyor. D5 siloksan için AB tarihi 6 Haziran 2027'dir ve dayanağı kozmetik tüzüğü değil REACH'tir. Türkiye'de D5 için anılan 31 Aralık 2026 ise basına yansıyan bir taslaktan gelir; Resmî Gazete'de yayımlanmış bir metne ulaşamadık.

Bu yazı hukuki görüş değildir. Uygulamadan önce ilgili eklerin güncel metni ve sorumlu teknik eleman görüşü esas alınmalıdır.

Hangi tarih neyi değiştiriyor?

TarihDüzenlemeKapsamDurum
1 Eylül 2025AB 2025/877TPO'nun Ek II'ye alınmasıUygulanıyor
1 Mayıs 2026AB 2026/7815 yeni CMR maddesi, gümüş ve hexyl salicylate düzenlemeleriUygulanıyor
31 Aralık 2026Türkiye taslağıD5 içeren ürünlerin piyasaya arzıBasın haberi, yayımlanmış metin yok
1 Ocak 2027AB 2026/909Triphenyl phosphate yasağı; alüminyum, çinko tuzları ve bazı koku maddelerinde sınırlarYayımlandı, uygun olmayan ürün piyasaya arz edilemez
1 Şubat 2027AB taslağı (G/TBT/N/EU/1219)2025/1222 ile sınıflandırılan CMR maddeleriTaslak, kabulü 2026'nın son çeyreğine öneriliyor
6 Haziran 2027AB 2024/1328 (REACH)Durulanmayan ürünlerde D4, D5 ve D6, durulanan ürünlerde D6 için %0,1 sınırıYayımlandı
1 Temmuz 2028AB 2026/909Uygun olmayan ürünün piyasada bulundurulması sona ererYayımlandı

AB'de CMR yasağı nasıl işliyor?

Bir madde AB'nin sınıflandırma mevzuatında kanserojen, mutajen ya da üreme için toksik (CMR) olarak sınıflandırıldığında, kozmetikte kullanımı kural olarak yasaklanır ve Ek II'ye alınır. 12 Ocak 2026 tarihli 2026/78 sayılı Tüzük bu mekanizmanın son uygulamasıdır. Metinde geçiş hükmü bulunmuyor; tüzük 1 Mayıs 2026'dan itibaren uygulanıyor.

Tüzük Ek II'ye 1752-1766 numaralı 15 satır ekledi. Listede trimetil borat, 1,4-dikloro-2-nitrobenzen ve bazı pestisit etken maddeleri var. Bunların çoğunu bir kozmetik formülünde bileşen olarak aramak gerekmeyebilir; asıl soru bir hammaddeyle kalıntı olarak gelip gelmedikleridir. Aynı tüzük gümüşü form bazında ayırdı: nano ve masif gümüş Ek II'ye girdi, 100 nanometre ile 1 milimetre arasındaki toz gümüş sınırlı kullanımla Ek III ve Ek IV'te kaldı. Hexyl salicylate de ürün tipine göre değişen sınırlarla Ek III'e girdi.

2027'de AB'de ne bekleniyor?

2026/909 sayılı Tüzük 27 Nisan 2026 tarihlidir. Triphenyl phosphate'ı Ek II'ye alır, alüminyum ve alüminyum içeren bileşenlere, suda çözünen çinko tuzlarına, benzyl salicylate ve citral'e yeni sınırlar getirir. DHHB UV filtresinde di-n-hexyl phthalate safsızlığını 10 ppm ile sınırlar. Portekiz'in ilaç ve sağlık ürünleri otoritesi INFARMED'in genelgesine göre uygun olmayan ürünler 1 Ocak 2027'den sonra piyasaya arz edilemez, 1 Temmuz 2028'den sonra da piyasada bulundurulamaz.

Dünya Ticaret Örgütü'ne 8 Temmuz 2026'da bildirilen taslak, 2025/1222 ile sınıflandırılan CMR maddelerini tüzüğe aktarıyor. Bu sınıflandırma 1 Şubat 2027'de uygulanmaya başlıyor. Taslak ayrıca benzophenone-1, benzophenone-2, Basic Brown 16, Basic Blue 99 ve prostaglandin analoglarını yasaklıyor; BHA, butylparaben, CBD ve nano hidroksiapatit için koşul getiriyor. Kesin metin AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandığında esas alınmalıdır.

D5 için AB ve Türkiye'de durum ne?

AB'de D4, D5 ve D6 kozmetik tüzüğüyle değil, 2024/1328 sayılı Tüzükle REACH Ek XVII üzerinden sınırlanır. Durulanan ürünlerde D4 ve D5 için %0,1 sınırı 31 Ocak 2020'den beri uygulanıyor. Bütün diğer kozmetikler için aynı sınır 6 Haziran 2027'den sonra geçerlidir. Sınır her madde için ağırlıkça ayrı ayrı hesaplanır. Silikon polimerlerinden gelen kalıntılar için tüzükte ayrı hükümler var.

Türkiye'de ulaşabildiğimiz son yayımlanmış değişiklik 5 Mart 2024 tarihli ve 32480 sayılı Resmî Gazete'deki yönetmeliktir. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği'nin 8 Mayıs 2023 tarihli metninde D4 (oktametilsiklotetrasiloksan) Ek II'nin 1388. satırındadır; D5 için aynı metinde satır yoktur. AB ekleri Türkiye'de kendiliğinden yürürlüğe girmez, Yönetmelik ekleri Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle güncellenir.

Basında 2 Eylül 2026'da çıkan haberler, Ticaret Bakanlığı'na atfedilen bir taslakta D5 içeren ürünlerin piyasaya arzının 31 Aralık 2026'dan itibaren yasaklanacağını yazdı. Aynı haberlerde saç boyası uyarıları ve karekodla bilgi sunumu da yer alıyor. Taslağın resmî metnine ulaşamadığımız için bu tarih bir yasal son gün olarak okunmamalı. Yine de D5 kullanan bir ürün için reformülasyon planı yapılıyorsa bu tarih, olası en erken senaryo olarak masada tutulabilir.

Üretici ve marka bu takvime nasıl hazırlanır?

  1. Listeyi CAS numarasıyla tarayın. Formüldeki her hammaddeyi, parfüm ve karışımlar dahil, yeni satırlarla karşılaştırın. INCI adıyla yapılan tarama kalıntıları göstermez.
  2. Tedarikçi beyanını yazılı ve güncel alın. Beyan, ilgili maddeyi adıyla anmalı, kalıntı düzeyini söylemeli ve tarih taşımalıdır. Silikon içeren hammaddelerde D5 kalıntısını özellikle sorun.
  3. Fason üretimde değişikliği sözleşmeye bağlayın. Hammadde ya da tedarikçi değişikliği önceden bildirilmelidir. Bu konuyu fason üretimde sorumluluk yazısında anlattık.
  4. Dosyaları güncelleyin. Reformülasyon, güvenlilik raporunu (13'üncü madde), ürün bilgi dosyasını (14'üncü madde) ve gerektiğinde bildirimi (16'ncı madde) etkiler.
  5. Reformülasyon sonrası ilk partileri ölçün. Tedarikçi beyanı maddenin çıktığını söyler; yeni partide ölçüm bunu sınar. Yasaklı maddenin eser düzeyde kalması ancak teknik olarak kaçınılmazsa ve ürün güvenliyse kabul edilir (20'nci madde), kanıtı da güvenlilik raporunda istenir.
  6. Stoku iki tarihle planlayın. İthalatçı ve distribütör için piyasaya arz tarihi ile piyasada bulundurma tarihi farklı sonuç doğurur. 2026/78'de geçiş süresi olmadığını, 2026/909'da ise iki ayrı tarih bulunduğunu hesaba katın.

Kozvex bu sürecin neresinde durur?

Kozvex; tedarikçi beyanına, fason üreticinin bildirimine ya da ithal edilen ürünün evrakına dayanan firmaların bu beyanı ürünün kendisinden alınan ölçümle karşılaştırmasını sağlar. Beyan dışı madde bulgusu parti kaydına işlenir; belirli bir yasaklı maddenin tayini gerektiğinde numune anlaşmalı akredite laboratuvara yönlendirilir. Bu kayıt sorumlu kişinin yükümlülüklerinin ve güvenlilik değerlendirmesinin yerini tutmaz. Ayrıntılar çözümler ve çalışma sürecimiz sayfalarında.

Kaynaklar

Görüşme talebi

Hangi partileri ve hammaddeleri ölçeceğinizi birlikte belirleyelim.

İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.

Görüşme talep edin