Ürün bilgi dosyası (ÜBD), sorumlu kişinin piyasaya arz ettiği her kozmetik ürün için hazırladığı ve etikette yazan adreste Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na (TİTCK) sunulmaya hazır tuttuğu dosyadır. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği'ne göre dosyada ürünün tanımı, güvenlilik raporu, imalat yöntemi ve iyi imalat uygulamaları beyanı, gerektiğinde iddia edilen etkinin kanıtı ve hayvan testi verileri bulunur. Dosya, ürünün son partisi piyasaya arz edildikten sonra on yıl saklanır.
Ürün bilgi dosyasını kim hazırlar?
Kozmetik ürün ancak yurt içinde yerleşik bir gerçek ya da tüzel kişi sorumlu kişi olarak atandığında piyasaya arz edilebilir. Dosyayı hazırlamak, güncel tutmak ve saklamak bu kişinin işidir. Üretimi fason bir tesis yapıyor ya da ürünü bir ithalatçı getiriyor olabilir; dosyadan hesap veren yine etikette adı yazan sorumlu kişidir.
Yönetmeliğin 14'üncü maddesi dosyanın biçimini de düzenler. Dosya etikette belirtilen adreste hazır tutulur; etikette birden fazla adres varsa dosyanın hangisinde bulunduğu ayrıca belirtilir. Elektronik ya da başka bir formatta saklanabilir, Kurum istediğinde sunulur ve Türkçe veya İngilizce hazırlanır.
Dosyada hangi bilgiler bulunur?
Aynı maddeye göre ÜBD aşağıdaki bilgi ve verileri içerir ve gerektiğinde güncellenir:
- Ürün tanımı: dosyanın o ürüne açıkça bağlanmasını sağlayan tanım.
- Kozmetik ürün güvenlilik raporu: 13'üncü madde ve Ek I/B uyarınca hazırlanan rapor.
- İmalat yöntemi ve iyi imalat uygulamalarına uygunluk beyanı.
- İddia edilen etkinin kanıtı: ürünün yapısı ya da etkisi bunu gerektiriyorsa.
- Hayvan testi verileri: imalatçının, temsilcilerinin ya da tedarikçilerinin yaptığı her türlü hayvan testine ait veriler. Türkiye ve AB dışındaki ülkelerin gereklilikleri için yapılan testler de buna dahildir.
AB'nin 1223/2009 sayılı Kozmetik Ürünler Tüzüğü'nün 11'inci maddesi de aynı beş başlığı ve aynı on yıllık saklama süresini öngörür. AB pazarına da ürün veren bir firma, iki pazar için aynı dosya yapısını temel alabilir.
Güvenlilik değerlendirmesini kim yapabilir?
Dosyanın ağırlık merkezi güvenlilik raporudur. Yönetmeliğin 13'üncü maddesine göre sorumlu kişi, ürün piyasaya çıkmadan önce bir güvenlilik değerlendirmesi yapılmasını ve Ek I/B'ye uygun bir rapor hazırlanmasını sağlar. Değerlendirmede ürünün amaçlanan kullanımı ve nihai formülasyondaki her bileşen için beklenen sistemik maruziyet hesaba katılır.
Değerlendiricinin eczacılık, toksikoloji, tıp ya da benzer bir alanda üniversite eğitimini veya Kurumca denkliği kabul edilen bir programı tamamladığını gösteren bir diploması ya da resmî yeterlilik belgesi olması gerekir. Rapor, ürün piyasaya çıktıktan sonra gelen yeni bilgilere göre güncellenir.
ÜBD ne zaman güncellenir?
Yönetmelik yalnızca "gerektiğinde güncellenir" der. Sahada şu durumlar genellikle güncelleme sebebidir:
- Formülde değişiklik. Hammadde tedarikçisinin değişmesi de buna girer.
- Ürünle ilgili ciddi bir istenmeyen etki bildirimi.
- Ambalajda, etikette ya da ürün iddiasında değişiklik.
- Bir bileşenin yönetmelik eklerindeki durumunun değişmesi.
- Üretim yerinin ya da imalat yönteminin değişmesi.
TİTCK'nin önceki yönetmelik döneminde yayımladığı ÜBD kılavuzu da her değişikliğin, değişikliğin nedeniyle birlikte dosyaya işlenmesini ister.
Yeni yönetmeliğe geçiş neyi değiştirdi?
Kozmetik Ürünler Yönetmeliği 8 Mayıs 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı, yayımından altı ay sonra yürürlüğe girdi ve 2005 tarihli Kozmetik Yönetmeliği'ni kaldırdı.
Geçiş hükümleri iki konuyu düzenler. Eski yönetmeliğe göre piyasaya arz edilmiş ürünler, yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl piyasada bulunabilir. Eski yönetmelik döneminde bildirimi yapılmış ürünlerin güvenlilik değerlendirmesi ve ürün bilgi dosyası ise yeni yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlanır.
Dosya denetimde neyi kanıtlayamaz?
ÜBD ürünün formülünü, güvenliliğini ve nasıl üretildiğini tanımlar. Rafta dolaşan partinin bu formüle gerçekten uyduğunu ise kendi başına göstermez; denetçinin rafta bulduğu bir ürün için sorduğu soru da çoğu zaman budur. Fason üretimde, tedarikçi değiştiğinde ya da aynı ürün farklı tesislerde üretildiğinde dosya aynı kalırken ürün değişebilir.
Yönetmeliğin 15'inci maddesi, kozmetik ürünlerde örnek alma ve analizin güvenilir ve tekrarlanabilir biçimde yapılmasını ister. Ürünün dosyayla tutarlılığı sonunda ölçümle sınandığı için, partilerin dosyadaki formülle uyumunu gösteren düzenli bir ölçüm kaydı tutmak dosyayı denetimde savunmayı kolaylaştırır.
Kozvex kaydı dosyaya nasıl bağlanır?
Kozvex, etiketteki içerik beyanını ürünün kendisinden alınan ölçümle karşılaştırır ve sonucu parti kaydına işler. Ürün el cihazı ve mobil uygulama ile tesisinizde taranır, karar gerektiren durumlarda numune anlaşmalı akredite laboratuvara gönderilir. Beyan edilen ve ölçülen içeriği yan yana gösteren rapor ÜBD'ye ek olarak konabilir. Bu rapor güvenlilik değerlendirmesinin ya da dosyanın kendisinin yerini tutmaz. Ayrıntılar çalışma sürecimiz ve cilt bakımı sayfalarında.


